Κυριακή, 15 Νοεμβρίου 2009

Freakshow : Remi Gaillard

Οι περισσότεροι έχουν δει τουλάχιστον ένα βιντεάκι του, είτε να σουτάρει την μπάλα μέσα σε περιπολικό και να πανυγηρίζει, είτε όντας ντυμένος καγκουρώ να βουτάει τις κλήσεις από το χέρι αστυνομικίνας, να τις βάζει μέσα στο μάρσιπο και να φεύγει χοροπηδώντας είτε...κάτι τέτοιο.

Λίγοι όμως έχουν ασχοληθεί με το background του Remi. O Remi ήταν πωλητής παπουτσιών ο οποίος αφού απολύθηκε, άρχισε να ξοδεύει τον ελεύθερο χρόνο του για να διασκεδάζει όπως δηλώνει σε συνέντευξή του. Το μότο του "C'est en faisant n'importe quoi qu'on devient n'importe qui", που σημαίνει "με το να κάνεις ο,τιδήποτε, γίνεσαι ο καθένας" εξηγεί τη συμπεριφορά του. Όταν διάβασα αυτά τα λίγα στη wikipedia αποφάσισα να του αφιερώσω μία ανάρτηση.

Ο τύπος αποδεικνύει πως αρκεί να φορέσει τη φανέλα μιας ποδοσφαιρικής ομάδας και να μπει στον αγωνιστικό χώρο την ώρα που η συγκεκριμένη ομάδα σηκώνει το κύπελλο, για να τον συγχαρεί ο Μιτεράν και να τον τραβήξουν οι κάμερες. Αρκεί να ντυθεί πιγκουίνος και να μπει στο super market, να πάρει κατεψυγμένα ψάρια, ώστε φεύγοντας να μη τολμήσει κανείς να του πει τίποτα.

Επειδή πολλοί ίσως να σκεφτούν πως όλο αυτό γίνεται στο πλαίσιο της φάρσας, αξίζει να δείτε αυτό, αν δεν το έχετε δει, που πιστεύω πως είναι το πιο αντιπροσωπευτικό βίντεο του δόγματος Remi :



Ίσως να φαίνεται εξωπραγματικό, απλά αστείο, ή κάτι που μπορεί να γίνει από το συγκεκριμένο τύπο ο οποίος έχει 6 εκατομμύρια views στο γιουτιούμπ. Παρ'ολ'αυτά, προσωπικά πιστεύω πως ο τρόπος που σκέφτεται πρόκειται για μία ρήξη με την καθημερινότητα, πως αν το εξετάσει κανείς απομωνομένο από το γεγονός πως πλέον είναι διάσημος και πάντα υπάρχει μία κάμερα σε ό,τι κάνει, ακόμη κι όταν τον δέρνει η αστυνομία, στην πραγματικότητα ο λόγος που μπορεί να γίνει ο καθένας είναι ότι κάνει αυτό που θα μπορούσε να κάνει ο καθένας.

Αρκεί να έχει κανείς τον αέρα της σιγουριάς, που πιστεύω πως προκύπτει από την ηθική απελευθέρωση πως δεν κάνει κάτι κακό ή αξιόποινο, και μπορεί να χτυπήσει εύκολα κάθε ιεραρχική δομή. Σε περίπτωση που δεν είναι σίγουρος για τις συνέπειες, βάζει και μια κάμερα να τραβάει κι έτσι το περιεχόμενο αποκτά χιουμοριστικό χαρακτήρα.

Ορισμένες φορές, λοιπόν, αρκεί να επαναπροσδιορίσεις τα δικαιώματα σου, θέτοντας δικά σου κριτήρια, και να τα υποστηρίξεις. Σύντομα διαπιστώνεις πως ο λόγος που δεν τιμωρείσαι είναι διότι, στην πραγματικότητα, εφόσον μπορείς να δράσεις με τον συγκεκριμένο τρόπο, τα δικαιώματά σου επαληθεύονται ως πραγματικά. Στην ορολογία των πληροφορικάριων ο τρόπος με τον οποίο δρα ο Remi θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως εκμετάλλευση του "software bug". Κάθε μηχανισμός του συστήματος, έχει στην πραγματικότητα άπειρα bugs τα οποία απλά δεν εκμεταλλευόμαστε. Μια άλλη αντιστοιχία θα μπορούσαν να είναι οι ατέλειες του "Αρχιτέκτονα" στο Matrix.

Αυτός, λοιπόν, ο τρόπος δρασης είναι ένα δείγμα των άπειρων δυνατοτήτων που απλά δεν εκμεταλλευόμαστε. Αντίθετα, στην καθημερινότητά μας, ο φόβος και η δύναμη της συνήθειας μας απαγορεύουν να διεκδικήσουμε κατοχυρωμένα δικαιώματα μας βάσει του κοινωνικού συμβολαίου, που σταδιακά παραχωρούνται στο κράτος εξαιτίας της μαλθακότητάς μας. Έχω αμέτρητα προσωπικά παραδείγματα.

Όντας πεζός, μπορώ να στέκομαι στο πεζοδρόμιο ενός δρόμου χωρίς φανάρι, περιμένοντας για πάντα να περάσω απέναντι, χωρίς φυσικά να βρεθεί οδηγός που να σταματήσει και να μου δώσει την προτεραιότητα που δικαιούμαι. Φυσικά, πάντα περνάω χωρίς να φοβηθώ το αυτοκίνητο. Αν είναι αρκετά ηλίθιος για να μη σταματήσει και να με τραυματίσει ή σκοτώσει ας το κάνει (αν δεν πηδήξω πάνω στο καπό και δεν του σκάσω round house kick αλα Chuck Norris στην καρωτύδα).

Προχθές μοίραζα στο σταθμό του μετρό "Πανεπιστήμιο", στην έξοδο της πλατείας Κοραή, φυλλάδια του ΣΕΚ πριν την πορεία. Ξαφνικά, ένας κύριος με πολιτικά και μαύρα γυαλιά, έβγαλε ταυτότητα αστυνόμου απ'το τσεπάκι και είπε σε μένα και την κοπέλα με την οποία μοιράζαμε να πάμε στη γωνία. Διαπιστώσαμε πως ο μισός πληθυσμός της Κοραή ήταν ασφαλίτες. Αφού μας πήραν τα στοιχεία μας είπαν πως απαγορεύεται αυτές τις μέρες, να μοιράζουμε φυλλάδια αριστερού περιεχομένου στο κέντρο. Όταν ψέλισσα κάτι για κατοχυρωμένα δικαιώματα ελευθερίας γνώμης, έκφρασης, τύπου, ελεύθερης διακίνησης ιδεών από το σύνταγμα του 1844 είπε πως κανονικά έπρεπε να μας κάνει προσαγωγή αλλά απλά να φύγουμε και "να μην ξανάρθουμε!!". Γυρίσαμε στο χώρο συγκέντρωσης και το είπαμε σε ένα σύντροφο της κοπέλας. Αυτός νευρίασε, ξαναπήγαμε έξω απ'το σταθμό και τον παρατηρήσαμε ψαρωμένοι, να μοιράζει φυλλάδια και να φωνάζει. Έτσι λειτουργεί το πράμα, μας είπε, και οι ασφαλίτες αφού μας κοιτούσαν για λίγο αποχαυνωμένοι, σύντομα έφυγαν.

Παρασκευή βράδυ, πήγα με ένα φίλο μου στα Εξάρχεια. Η περιοχή τελούσε υπό αστυνομική κατάληψη. Όλα κλειστά, και έβλεπες παντού να αλωνίζουν αστυνομικοί (περί τους 800 εν τω συνόλω), ψυχή ζώσα πουθενά. Σου δημιουργούνταν η εντύπωση αστυνομικού χωριού. Ο φίλος μου, μου έλεγε συνεχώς να πάμε να φύγουμε. Εγώ επηρρεασμένος από μια ταινία που είδα στη Βουλή πρόσφατα του έλεγα πως δεν υπάρχει λόγος. Η ταινία πραγματευόταν τη ζωή του Σαρτρ, και μου εντυπώθηκε η εικόνα του, όταν προχωρούσε στους δρόμους εν μέσω Μάη '68, κι όποτε κάπνιζε αμέριμνος κι ένας αστυνομικός του ζητούσε στοιχεία, το πρώτο πράγμα που έκανε ήταν να φωνάξει εμβρόντητος "ΜΕ ΠΟΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ;"! Έτσι, αφού κάναμε τον γύρο των Εξαρχείων, είπαμε να κατευθυνθούμε προς το Πολυτεχνείο. Κατεβήκαμε τη Στουρνάρα, περνώντας από ατέλειωτες διμοιρίες ΜΑΤ που μας κοιτούσαν γεμάτοι περιέργεια αλλά δεν είπαν το παραμικρό επειδή δράσαμε φυσιολογικά, μέχρι που, πριν φτάσουμε στην είσοδο του Πολυτεχνείου, ένας ΜΑΤας ήρθε και μας είπε "παιδιά, καλύτερα μην πάτε από κει, κατεβείτε απ'την Μπότατση". Του λέω "γιατί; απαγορεύεται;" και μου λέει "ναι..καλύτερα πηγαίντε από εκεί".

Θα ήθελα πολύ να τεστάρω την αντιστοιχία αυτού που είπε με την πραγματικότητα και να του πω πως είναι δικαίωμά μου να περάσω. Μπορεί να μου έλεγε πως παραγκωνίζω το έργο της αστυνομίας και να με προσήγαγε, να με εξαφάνιζε από προσώπου γης. Δεν το πιστεύω. Πιστεύω πως σκυλί που γαβγίζει, γαβγίζει γιατί ξέρει πως δεν το παίρνει να δαγκώσει. Γιατί φοβάται. Την επόμενη φορά θα το επαληθεύσω.

Απορροφήθηκα, όμως, κι έχασα τον ειρμό μου. Είχα σκεφτεί έναν ωραίο τρόπο να ανακεφαλαιώσω όσα είπα, τώρα όμως τον ξέχασα. Θυμάμαι όμως το τσιτάτο που ήθελα να κοπανήσω στο τέλος, νομίζω του Μπρεχτ : όποιος το δίκιο του στο δρόμο το πετάει, αφήνει το δίκιο του άδικο να γίνει...

Ποιος άνθρωπος;



Έχω στο μυαλό μου καιρό τώρα να ξεκινήσω έναν κύκλο αναρτήσεων ως αναφορά σε αυτά που βλέπουμε καθημερινά γύρω μας, κυρίως οι κάτοικοι της πρωτεύουσας. Δεν ξέρω αν με αυτήν την ανάρτηση κάνω την αρχή. Θα δείξει.

Χθες το μεσημέρι, πήγα μια βόλτα στο κέντρο με έναν φίλο, αγόρασα το "Άκου, ανθρωπάκο!" κι ύστερα κάτσαμε στη Λειβαδιά για σουβλάκια. Πήραμε καμμιά δεκαριά καλαμάκια με λαδολέμονο και μια μερίδα πατάτες ο καθένας κι αρχίσαμε να τρώμε. Πριν καλά καλά αρχίσουμε, είδα δυο παιδιά να περιπλανώνται ανάμεσα στα τραπεζάκια και να ζητάνε φαϊ.

Το αγοράκι ήρθε κι έκατσε πάνω απ'το κεφάλι μου την ώρα που ρήμαζα το πρώτο σουβλάκι και άρχισε να τρίβει την κοιλιά του, απ'τα κόκκαλα βγαλμένο το καημένο, και να μου λέει σε κάποια γύφτικη διάλεκτο να του δώσω ένα καλαμάκι. Συγκλονίστηκα. Κοιταχτήκαμε με τον φίλο μου αμήχανα και το παιδί άρχισε να τραβάει ένα καλαμάκι απ'το πιάτο. Γυρνάω και του λέω "παρ'το και φύγε". Έφυγε. Αποτέλεσμα : ένα καλαμάκι λιγότερο.

Εκεί που προσπαθώ να συνειδητοποιήσω τι μόλις έγινε, είδα το κοριτσάκι να στέκεται δίπλα μου, έχοντας πληροφορηθεί μάλλον ότι λύγισα, και κρατώντας μια κιτς εικονίτσα του χριστούλη να με παρακαλάει να της δώσω κι αυτηνής. "Όχι", της λέω, "φύγε, θες να φωνάξω την αστυνομία;(εδώ γελάμε)", εκεί αυτή, να μου ζητάει σουβλάκι. Στο διπλανό τραπέζι κάθονταν κάτι βαλκανικοί τύποι που είχαν πεθάνει στα γέλια με την αμηχανία μας, μέχρι που μια γυναίκα από ένα άλλο τραπέζι της φώναξε "Φύγε" κι έτσι έγινε.

Κι εδώ τίθεται το ζήτημα : τι έπρεπε να κάνουμε; Να κάτσουμε ακίνητοι περιμένοντας όσοι δεν είχαν να φάνε εκείνη τη στιγμή στην Κάνιγγος να καθαρίσουν τα πιάτα μας, μετά να περιμένουμε να μας γδύσουν, κι ύστερα να φύγουμε γυμνοί για τα σπίτια μας, ζητιανεύοντας με τη σειρά μας ρούχα στο δρόμο;

Δηλαδή επειδή είμαι ένας γαμημένος φοιτητής με κάποιες πεποιθήσεις που θέλω να πιστεύω πως αφορούν το καλό όλων πρέπει όταν έχω δέκα σουβλάκια να δίνω τα πέντε στον πρώτο ζητιάνο που μου κουνάει μες τη μάπα μια εικόνα του γαμημένου χριστούλη;

Ούτε καν. Και το συγκεκριμένο περιστατικό μου έδωσε αφορμή να ξεκαθαρίσω περισσότερο στο μυαλό μου τη διαφορά φαίνεσθαι και είναι, καθώς και τη σημαντικότητα της ατομικής "φιλανθρωπίας", του "φιλότιμου", της "αναισθησίας".

Κατ'αρχήν, ήταν δύο παιδιά γύρω στα 15. Κοιτάζοντάς τα, έβλεπα μία άλλη, πιθανή εξέλιξη του εαυτού μου, αν είχα γεννηθεί γύφτος. Αυτό ίσως να με παρότρυνε να τους δώσω φαϊ για να μην πεθάνουν. Όχι όμως. Και να πεθάνουν τι έγινε; Πόσοι πεθαίνουν κάθε μέρα χωρίς να φταίμε εμείς; Κι όχι μόνο χωρίς να φταίμε εμείς, αλλά ξέροντας ποιοι φταίνε και προσπαθώντας να τους πολεμήσουμε καθημερινά; Πόσοι οργανισμοί μεγαλύτεροι από εμάς πεθαίνουν εξαιτίας μας; Τι κάνει τον άνθρωπο άξιο να του δώσεις φαϊ επειδή στο ζητάει; Κι αν του δινα φαϊ, την επόμενη μέρα δε θα πέθαινε; Θα είχα κάνει το καλό; Όχι. Θα είχα κάνει μια βλακεία, θα είχα πετάξει λίγα απ'τα λίγα λεφτά που δεν έχω δουλέψει για να τα βγάλω.

Προσωπικά θα ήθελα όλοι να έχουν φαϊ. Και σπίτι και δουλειά και ρούχα. Πιστεύω πως υπάρχουν οι καλύτερες δυνατές αντικειμενικές υλικές συνθήκες ώστε να δημιουργείται σε όλους η προδιάθεση της ευτυχίας. Αυτό όμως δε σημαίνει πως με ενδιαφέρει άμεσα πόσοι πεθαίνουν. Προτείνω και μάχομαι θεωρητικά και πρακτικά για ένα σύστημα που θεωρώ καλύτερο για την ανθρωπότητα από αυτό στο οποίο ζούμε. Με το να ταϊζω γυφτάκια, πρώτον, ενδυναμώνω το υπάρχον σύστημα και δεύτερον (αλλά και ως συνέπεια του πρώτου εν μέρει) επιβραδύνω την προσέγγιση του συστήματος που θέλω. Θα υπέκυπτα στην τυχάρπαστη φιλανθρωπία που ίσως να με έκανε να νιώσω καλά αφού θα ήμουν πιο άνθρωπας από τους άλλους γύρω μου οι οποίοι δεν έχουν αποβάλει τη χριστιανική προπαγάνδα από μέσα τους και θα μπορούσα να πάω σπίτι μου ικανοποιημένος για την ανθρωπιστική γυμναστική μου. Αυτό θα ήταν το φαίνεσθαι. Τώρα ίσως να φάνηκα σκουλήκι, μουσάτος που δε δίνει φαϊ, χέστηκα γκοντάμιτ.

Μη σας πω πως σκέφτηκα για μια στιγμή να πω στο γυφτάκι "γράψου στην ΚΝΕ", όπως είχα κάνει με έναν τύπο που είχε μπει μια φορά στο λεωφορείο και ζητιάνευε λέγοντας πως είναι εργάτης, έχει τέσσερα παιδιά και γυναίκα με καρκίνο. Του είπα "συνδικαλίσου".

Δε θα επιτρέψω σε κανέναν να μου περάσει το ενοχικό μοντέλο του σύγχρονου ανθρωπάκου που δε φταίει σε τίποτα(απ'τη στιγμή που παραδέχεται οτί φταίει που δεν καταφέρνει να αλλάξει το σύστημα), κι έτσι διαχέεται μοιραζόμενος τη δυστυχία όλου του πλανήτη, και του περιβάλλοντος μαζί. Ας πεθάνει ο μισός πλανήτης. Καλύτερα. Ίσως αν μείνουμε λιγότεροι να συνεννοηθούμε πιο εύκολα.

Μακάρι να καταλαβαίνετε όλοι τη συλλογιστική μου, για να απαντήσετε τουλάχιστον στη βάση που θέτω το ζήτημα. Στη βάση που κανένας Bill Gates δεν είναι φιλάνθρωπος με το να δίνει 21 απ'τα 100 ΓΑΜΗΜΕΝΑ ΔΙΣ ΤΟΥ, για φαϊ στον τρίτο κόσμο, παίρνοντας τα πίσω από διαφήμιση και φοροαπαλλαγή, κρατώντας μόνο 79 ο δύστυχος ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΤΑΡΑ ΤΟΥ! ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΟΣ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΟΤΑΝ ΕΞΑΡΓΥΡΩΣΕΙ ΚΑΙ ΤΑ ΕΚΑΤΟ ΔΙΣ ΣΕ ΚΑΛΑΖΝΙΚΟΦ ΚΑΙ ΜΠΑΖΟΥΚΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ!

Μέχρι τότε θα είμαι ο άκαρδος νέος της γειτονιάς σας, και τα γυφτάκια θα πέφτουν σαν τα κουνούπια δίπλα σας απ'την πείνα. Και θα βλέπετε τα κουφάρια από πρεζάκια στην Πανεπιστημίου να κρατάνε το καλαμάκι που τους δώσατε ξαπλωμένα φαρδυά πλατυά στο πεζοδρόμιο, κι εσείς θα αναρωτιέστε γιατί δεν πρόλαβαν να το φάνε ώστε το κάρμα σας να πάει στο +1. Αυτά έχει η ζωή. Τα πρεζάκια δεν τα σώζει το σουβλάκι, θα το γράψω σε τοίχο.



ΥΓ: το σουβλάκι δεν του το δωσα γιατί το λυπήθηκα, αλλά για να με παρατήσει ήσυχο.