Σάββατο, 4 Δεκεμβρίου 2010

Αριστερισμός, παιδική αρρώστια του ΚΚομμουνισμού

από το εξώφυλλο της Εργατικής Αλληλεγγύης, εφημερίδα της αντικαπιταλιστικής αριστεράς και του ΣΕΚ, τεύχος : 945 (τρέχον τεύχος)


Πόσες φορές μου έχει τύχει να κάνω εξόρμηση με την Εργατική Αλληλεγγύη και ΚΚΕδες κάθε ηλικίας, σε ό,τι κι αν τους πω, να μου απαντήσουν "βρε, ο αριστερισμός είναι η παιδική ασθένεια του κομμουνισμού!" -αυτό-ακριβώς-τίποτ'-άλλο και φεύγουν.

Πριν δυο βδομάδες, στο φοιτητικό συλλαλητήριο στις 25/11 (η ΠΚΣ κ το ΜΑΣ φυσικά απουσίαζαν, όπως πάντα), φοιτητικοί σύλλογοι και καταλήψεις σχολών είχαν πάρει την απόφαση να διαδηλώσουν πλάι στους εργαζόμενους (ΔΕΚΟ κλπ) που καλούσαν σε τρίωρη στάση εργασίας, στην Κλαυθμώνος. Εμείς, το ΣΕΚ, προσπαθήσαμε να τραβήξουμε, λοιπόν, τους φοιτητικούς συλλόγους προς τα εκεί. Σύντροφοι όμως από τα ΕΑΑΚ βάλανε διαφωνία : "δε διαδηλώνουμε με Παναγόπουλους", "η ΓΣΕΕ και η ΑΔΕΔΥ είναι το μακρύ χέρι της κυβέρνησης" κ.λπ, κ.λπ, κι έφυγαν, φωνάζοντας στη διάρκεια της "κόκκινης" πορείας τους : "φοιτητές - εργατιά, μια φωνή και μια γροθιά". Προτεινόμενη λύση : συντονισμός πρωτοβάθμιων ταξικών κόκκινων σωματείων.

Μέσα σ'όλο αυτό υπήρχε και μια άλλη φωνή, στην οποία δε μ'ενδιαφέρει να σταθώ στο εν λόγω άρθρο, καθώς η παραδοχή της ότι "εμείς είμαστε φοιτητές, δεν έχουμε καμμιά δουλειά με τους εργάτες" είναι αρκετή για να καταλάβει κανείς σε ποιο βαθμό έχει ήδη αποχαιρετίσει την κεντρικότητα της ταξικής πάλης και της εργατικής τάξης για την επανάσταση. Προτεινόμενη λύση : αυτοτελές φοιτητικό κίνημα

Την τρίτη 30/11, το Πάντειο είχε Γενική Συνέλευση όλων των τμημάτων, καλεσμένη από ΔΣ. Τοποθετήθηκε σύντροφος από τα ΕΑΑΚ και ακολούθησε ερώτηση της ΠΚΣ. Η ερώτηση ήταν, φυσικά, τι κάνουν τα ΕΑΑΚ για τους ναυτεργάτες που απεργούσαν και γιατί δεν είναι δίπλα τους. Αυτό, φυσικά, ήταν κατάφωρο ψέμα. Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ καλούσε 6:00πμ στην πλατεία Καραϊσκάκη για περιφρούρηση στην απεργία των ναυτεργατών και στις 18:30μμ για παράσταση αλληλεγγύης. Αυτό που δε μας είπε τελικά ο ΚΝΙΤΗΣ ήταν ποιος έκλεισε την απεργία.

Ο σύντροφος από τα ΕΑΑΚ που απάντησε, όμως, είπε ότι "δεν είναι το θέμα οι ναυτεργάτες" και ότι αριστεροί μέσα σε ένα φοιτητικό σύλλογο πρέπει να κοιτάξουμε την ενότητα της αριστεράς. (Η απάντηση της ΑΡΑΝ όταν ρώτησα να μάθω γιατί δεν είπε για τις συγκεντρώσεις της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ήταν ότι "το ΚΚΕ στις σχολές κάνει στροφή προς τον εργατισμό", και "μιλά στους φοιτητές για πράγματα που δεν τους ενδιαφέρουν", και "εμείς δε θέλουμε να μιλάμε για τα εργατικά στις σχολές, γι'αυτό το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να μην τους απαντάμε και να στρέφουμε τη συζήτηση στα φοιτητικά").


Το αξιοπερίεργο τώρα, είναι πώς όλοι αυτοί, δηλώνουν με την ίδια έμφαση πως τάχα "είναι με τον Λένιν", ότι δήθεν "είναι κομμουνιστές" και, φυσικά, ο καθένας θα έχει και την απάντησή του για την πολιτική του ΣΕΚ : το ΚΚΕ μας θεωρεί αριστεριστές, η ΑΡΑΝ εργατιστές και το ΝΑΡ ρεφορμιστές.

Ο σ.Λένιν, παρ'ολ'αυτά επέμενε : πρέπει να κοιτάμε στα μάτια τους παρεκκλίνοντες συμμάχους μας και να τους λέμε την αλήθεια, με ειλικρίνεια, συντροφική πειθώ.

Εκτός, λοιπόν, από το παραπάνω, στο κεφάλαιο "VI.Πρέπει οι επαναστάτες να δουλεύουν μέσα στα αντιδραστικά συνδικάτα;" του "Αριστερισμού", ο Λένιν ξεκαθαρίζει μ'ένα σμπάρο δυο τριγώνια : τόσο την τακτική απομονωτισμού του ΚΚΕ, όσο και την αντίστοιχη διασπαστική τακτική του ΝΑΡ. "Οι Γερμανοί <<αριστεροί>> θεωρούν (...) πως είναι αρκετό να βγάζει κανείς λόγους και θυμωμένες κραυγές ενάντια στα <<αντιδραστικά>> και τα <<αντεπαναστατικά>> συνδικάτα για <<να αποδείξει>> (...) πως είναι ανώφελο και μάλιστα απαράδεκτο για τους επαναστάτες, τους κομμουνιστές να δουλεύουν στα κίτρινα, σοσιαλσοβινιστικά, συμφιλιωτικά συνδικάτα, στα συνδικάτα του Λεγκίν, στα αντεπαναστατικά συνδικάτα"*. Στη συνέχεια, ο Λένιν ξεκαθαρίζει ότι "(το άρθρο) έχει για σκοπό να εφαρμοστεί στη Δυτική Ευρώπη ό,τι είναι γενικά εφαρμόσιμο, ό,τι έχει γενική σημασία, ό,τι είναι γενικά υποχρεωτικό στην ιστορία και στη σύγχρονη τακτική του μπολσεβικισμού". Χρησιμοποιώντας τη λεξούλα "γενικά" (υπογράμμιση δική μου), ο Λένιν δεν εννοεί ότι, τα ζητήματα στα οποία αναφέρεται, έχουν μια "γενική ισχύ", η συγκεκριμένη τους όμως εφαρμογή, ενδέχεται να είναι αντίθετη.

Ο Λένιν, όντας επαναστάτης μαρξιστής κι έχοντας μελετήσει σε βάθος τη διαλεκτική του Χέγκελ και του Μαρξ, πρόσεχε πολύ τους όρους που χρησιμοποιούσε. Κι ο όρος "γενικά" που χρησιμοποιείται εδώ, δεν αναφέρεται σε τίποτε άλλο, εκτός από τις γενικεύσεις, τις αφαιρέσεις που θεώρησε ο Λένιν ότι επιτρέπεται να διατυπώσει, από τις συγκεκριμένες συνθήκες και διαδικασίες μέσα και διαμέσου των οποίων αναδύθηκε, έδρασε και αναπτύχθηκε ο μπολσεβικισμός στη ρωσική ιστορία απ'τα τέλη του 19ου μέχρι και το 1920 (όταν και έγραφε το βιβλίο). Η παρατήρηση του Λούκατς στο βιβλίο του "η σκέψη του Λένιν", ότι "το μεγαλείο του Λένιν, όπως και του Μαρξ, συνίστατο στο ότι μελετώντας μια συγκεκριμένη κατάσταση, μπορούσαν να εξαγάγουν συμπεράσματα με γενική ή και καθολική ισχύ", ότι δηλαδή, "ο Μαρξ, μελετώντας περιορισμένο αριθμό εργοστασίων στην Αγγλία και τις συγκεκριμένες συνθήκες εργασίας των εργατών μέσα σ'αυτά, μπορούσε να συμπεράνει αρκετά για τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής συνολικά, χωρίς να μελετήσει όλα τα εργοστάσια σε όλες τις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες"*1.

Με τον όρο, λοιπόν, "γενικά", για να το ξεκαθαρίσουμε, ο Λένιν αναφέρεται στα συγκεκριμένα διδάγματα των μπολσεβίκων μέσα και μέσω της ανάπτυξη και νίκη του επαναστατικού κινήματος στη Ρωσία, τα οποία θεωρεί ότι πρέπει να ακολουθηθούν και από τους κομμουνιστές της Δ.Ευρώπης, ώστε να νικήσει η επανάσταση. Οι συγκεκριμένες μορφές που θα λάβει η πρακτική σύνδεση των επαναστατών, των κομμουνιστών με τα συνδικάτα, δεν είναι καθορισμένες, ωστόσο, η γενική αρχή που διατυπώνει ο Λένιν είναι ότι "οι κομμουνιστές πρέπει να δρουν και μέσα στα αντιδραστικά συνδικάτα", γενικά.

"Το ίδιο παιδιακίστικες και γελοίες ανοησίες δεν μπορεί παρά να φαίνονται σε μας (τους ρώσους επαναστάτες του 1920) και οι σπουδαίες, πολύ σοφές και τρομερά επαναστατικές συζητήσεις των Γερμανών αριστερών πάνω στο θέμα ότι οι κομμουνιστές δεν μπορούν και δεν πρέπει να δουλεύουν στα αντιδραστικά συνδικάτα, ότι επιτρέπεται να παρατήσουν αυτή τη δουλεία, ότι πρέπει να βγουν από τα συνδικάτα και να δημιουργήσουν υποχρεωτικά την εντελώς καινουργιούτσικη, την εντελώς καθαρούτσικη <<εργατική ένωση>> κλπ.κλπ. που τη σοφίστηκαν οι καλοί μας (και ασφαλώς στο μεγαλύτερο μέρος τους πολύ νεαροί) κομμουνιστές κλπ."*2.

Και συνεχίζει : "O καπιταλισμός αφήνει κατ'ανάγκη για κληρονομιά στο σοσιαλισμό, από το ένα μέρς τις παλιές επαγγελματικές και συντεχνιακές διακρίσεις που είχαν διαμορφωθεί επί αιώνες ανάμεσα στους εργάτες και, από το άλλο μέρος, αφήνει τα συνδικάτα που μόνο πολύ αργά, ύστερα από χρόνια μπορούν να εξελιχθούν και εξελίσσονται σε πολύ πλατιές και λιγότερο συντεχνιακές παραγωγικές ενώσεις (που αγκαλιάζουν ολόκληρες τις βιομηχανίες και όχι μονάχα συντεχνίες, τέχνες και επαγγέλματα).

Αργότερα μόνο, μέσω αυτών των παραγωγικών ενώσεων, περνάμε στην κατάργηση του καταμερισμού εργασίας ανάμεσα στους ανθρώπους(...). Η προσπάθεια που θα έκανε κανείς σήμερα να πετύχει στην πράξη νωρίτερα αυτό το μελλοντικό αποτέλεσμα ενός εντελώς εξελιγμένου, εντελώς στερεωμένου και διαμορφωμένου, εντελώς αναπτυγμένου και ωριμασμένου κομμουνισμού, ισοδυναμεί με το να προσπαθεί να διδάξει ανώτερα μαθηματικά σε ένα παιδάκι τεσσάρων χρονών.

Μπορούμε (και πρέπει) να αρχίσουμε να χτίζουμε το σοσιαλισμό όχι με ανθρώπινο υλικό φανταστικό και φτιαγμένο ειδικά από μας, αλλά με το υλικό που κληρονομήσαμε από τον καπιταλισμό. Ούτε συζήτηση ότι αυτό είναι πολύ <<δύσκολο>>, όμως κάθε άλλος τρόπος για τη λύση του προβλήματος είναι τόσο αστόχαστος που δεν αξίζει ούτε τον κόπο να μιλάμε γι'αυτόν.

Τα συνδικάτα ήταν μια γιγάντια πρόοδος της εργατικής τάξης στο αρχικό στάδιο της ανάπτυξης του καπιταλισμού, ένα πέρασμα από την κατάσταση διασποράς και αδυναμίας των εργατών στα πρώτα στοιχεία της ταξικής συνένωσης. Όταν άρχισε να αναπτύσσεται η ανώτατη μορφή ταξικής συνένωσης των προλετάριων, το επαναστατικό Κόμμα του προλεταριάτου (που δε θα είναι άξιο του ονόματός του όσο δε μάθει να συνδέει τους αρχηγούς με την τάξη και με τις μάζες σε ένα σύνολο, σε κάτι το αδιάσπαστο), τα συνδικάτα άρχισαν να δείχνουν αναπόφευκτα μερικά αντιδραστικά σημάδια, κάποια συντεχνιακή στενότητα, κάποια τάση προς την άρνηση της πολιτικής, κάποιο πνεύμα ρουτίνας κλπ. Πουθενά όμως στον κόσμο η ανάπτυξη του προλεταριάτου δεν έγινε και δεν μπορούσε να γίνει αλλιώς παρά μόνο μέσω των συνδικάτων, με την αλληλεπίδραση των συνδικάτων και του Κόμματος της εργατικής τάξης. Η κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας από το προλεταριάτο είναι ε΄΄ιναι ένα γιγάντιο βήμα προς τα μπρος του προλεταριάτου, σαν τάξης, και το Κόμμα είναι υποχρεωμένο να διαπαιδαγωγήσει ακόμη πιο πολύ και με καινούργιο τρόπο, και όχι μόνο με τον παλιό, τα συνδικάτα κι ακόμη να τα καθοδηγεί και να μην ξεχνά παράλληλα ότι τα συνδικάτα μένουν και θα μείνουν για πολύ καιρό το απαραίτητο <<σχολείο του κομμουνισμού>> και το προπαρασκευαστικό σχολείο για τους προλετάριους για να πραγματοποιήσουν τη δικατορία τους, η απαραίτητη ένωση των εργατών για να περάσει βαθμιαία η διεύθυνση όλης της οικονομίας της χώρας στα χέρια της εργατικής τάξης (και όχι σε χωριστά επαγγέλματα) και έπειτα σε όλους τους εργαζόμενους".*3

Ξανάγραψα επίτηδες όλο το απόσπασμα, για να ξεδιπλωθεί ολόκληρος ο μεγαλειώδης συλλογισμός του Λένιν. Ο λόγος, λοιπόν, που ο Λένιν επιμένει στον όρο "απαραίτητος" για να χαρακτηρίσει τα συνδικάτα, δεν είναι αποτέλεσμα μιας κάποιας μεταφυσικής εμμονής στη σύνδεση με τις πλατιές μάζες αντιδραστικών, αντιθέτως : στο "Τι να κάνουμε;" ο Λένιν ξεκαθαρίζει ότι ο λόγος που οι επαναστάτες δεν πρέπει ποτέ να ξεκόβουν από τα συνδικάτα, είναι ότι σ'αυτά είναι οργανωμένοι όλοι οι εργάτες οι οποίοι αντιλαμβάνονται ότι πρέπει να παλέψουν για τις διεκδικήσεις τους συλλογικά, ακόμα και στον ελάχιστο και πιο οικονομίστικο βαθμό και, γι'αυτό, ο επαναστάτης πρέπει να είναι εκεί, δίπλα τους, για να συνδέει τον οικονομικό αγώνα με την πολιτική προοπτική. Ακόμα και κάτω από αντιδραστικές ηγεσίες; Ναι, ακόμα και κάτω από την ηγεσία ενός παπά :

"Να φοβάσαι αυτήν την <<αντιδραστικότητα>>, να προσπαθείς να την αποφύγεις, να την υπερπηδήσεις είναι η πιο μεγάλη ανοησία, γιατί σημαίνει πως φοβάσαι το ρόλο της προλεταριακής πρωτοπορίας που συνίσταται στην εκπαίδευση, στη διαφώτιση, στη διαπαιδαγώγηση και στο τράβηγμα στην καινούρια ζωή των πιο καθυστερημένων στρωμάτων και μαζών της εργατικής τάξης και της αγροτιάς"*4, για να μην επεκταθούμε άλλο.

Να γιατί εμείς, ως επαναστάτες, πρέπει να συντονίζουμε και όχι να απομονώνουμε, τον αγώνα της εργατικής πρωτοπορίας των πρωτοβάθμιων σωματείων με την πρωτοπορία όλων των υπόλοιπων κομματιών της τάξης, και (στο βαθμό που αυτό είναι εφικτό) να τραβάμε με το μέρος μας, με το μέρος των συμφερόντων της εργατικής τάξης και τα καλύτερα κομμάτια του ΠΑΜΕ, της εργατικής πρωτοπορίας που υπάρχει μέσα στους κόλπους του "κόκκινου" συνδικάτου, και που, κατά την προσωπική μου εκτίμηση, οι πρωτοπόροι εργάτες μέσα σ'αυτά ξεχωρίζουν από το βαθμό ριζοσπαστικοποίησης και συνείδησης της ανάγκης συντονισμένων μαζικών πολιτικών απεργιών με διάρκεια, χωρίς να είναι μέλος του ΚΚΕ.

Το ίδιο έχουμε να κάνουμε και στους φοιτητικούς συλλόγους. Οι επαναστάτες-φοιτητές, έχουν να αντιμετωπίσουν τα ίδια προβλήματα και τα ίδια μπερδέματα με αυτά του κόσμου της εργασίας (στο βαθμό που οι φοιτητές δεν εργάζονται). Είναι δυνατόν οι εργαζόμενοι φοιτητές να πηγαίνουν και να ψηφίζουν ΔΑΠ, τη στιγμή που παρατηρείται ιστορική κατακόρυφη πτώση των εκλογικών ποσοστών της δεξιάς πανελλαδικά; Κι όμως, είναι. Γιατί πολλές φορές, φοιτητές με επαναστατικές ιδέες εγκλωβίζονται στον ακαδημαϊσμό, καθιστώντας αδύνατη τη σύνδεση τους με τα πρωτοπόρα κομμάτια του χώρου τους, αφού κριτήριο και στόχος δεν είναι πια η ωριμότητα και ωρίμανση της ταξικής συνείδησης, αλλά αντεστραμμένες μεταφυσικές δυνάμεις που καθορίζουν τη "φοιτητική πρωτοπορία".

Με όλες αυτές τις απόψεις έχουμε να συγκρουστούμε το επόμενο διάστημα, και θα το κάνουμε και θα νικήσουμε, γιατί το δυνάμωμα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ εκτός από νέες ευκαιρίες -κάποιοι βέβαια δε δείχνουν να αντιλαμβάνονται ούτε αυτές!- χρεώνει τους επαναστάτες και με νέα καθήκοντα. Και η κεντρικότητα του αιτήματος της διαγραφής του χρέους (το οποίο φιγουράρει μάλιστα, και σήμερα, Σάββατο, 4/12/2010, και στο εξώφυλλο της αστικής Ελευθεροτυπίας, ως πρόταση του μαρξιστή οικονομολόγου Μάικλ Λίμποβιτς), μάλλον θα καθορίσει τη συνέχεια, μέχρι την οριστική ανατροπή του καπιταλισμού και την απελευθέρωση της δυναμικής της κίνησης της ανθρώπινης ιστορίας.


*Αριστερισμός, Β.Ι.Λένιν, εκδ.Σύγχρονη Εποχή (τι ειρωνεία!), σελ.37
*1 Σκέψη του Λένιν, Γ.Λούκατς, εκδ.Σύγχρονη Εποχή
*2 Αριστερισμός, Β.Ι.Λένιν, εκδ.Σύγχρονη Εποχή, σελ. 40
*3 Αριστερισμός, Β.Ι.Λένιν, εκδ.Σύγχρονη Εποχή, σελ .40-42
*4 Αριστερισμός, Β.Ι.Λένιν, εκδ.Σύγχρονη Εποχή, σελ. 42

Υ.Γ.: Για απάντηση στους διάφορους "διανοούμενους" της καινοτομίας και της προόδου, που στην πραγματικότητα είναι τόσο βαθυά και άρρηκτα δεμένοι με τους οικονομιστές του 19ου αιώνα, Λένιν, Τι να κάνουμε;, σελ. 89-91 Γιατί αυτοί έχουν περιπέσει σε τόσο αξεδιάλυτες και αποκρουστικές, στη μορφή που παίρνουν, αντιφάσεις, που αποκαλούν "οικονομιστές" εμάς, που μιλάμε για την πραγματικότητα, και διεξάγοντας ταυτόχρονα οι ίδιοι, τον πιο γλοιώδη, τον πιο ανούσιο κι ηλίθιο οικονομικό αγώνα μέσα σε κάθε χώρο (κυρίως στις σχολές, εφόσον με τους εργάτες δεν έχουν και μεγάλη σχέση), νομίζοντας ότι μιλάνε στους φοιτητές για τα πραγματικά τους προβλήματα. Πραγματικά, τέτοιοι τύποι δημιουργούν μεγάλα προβλήματα.

Στην Αγγλία και την Ιταλία οι φοιτητές ξεκίνησαν, εμείς που τόσα χρόνια δείχναμε το δρόμο, θα περιμένουμε;